Skip to main content

කඹුරු දියණියක වූ සුභා තෙරණින් වහන්සේගේ ථේරීගාථා වර්ණනාව

​ඇය පෙර ලොව පහළ වූ බුදුවරුන්ගේ කාලවලදී ද උදාර වූ පින්කම් සිදු කොට, සසරේ ඒ ඒ භවයන්හි කුසල් දහම් රැස් කරමින් පැමිණි පින්වන්තියකි. ක්‍රමයෙන් වඩන ලද නිර්වාණගාමි පුණ්‍ය සම්පත් ඇති ඇය, දිව්‍ය ලෝකයන්හි  දිව්‍ය සම්පත් අනුභව කරමින් හැසිරුණාය.

​පිරිපුන් ප්‍රඥාවෙන් යුක්තව පැමිණි ඇය, අප මහා සර්වඥ වූ ලෝකනාථ වූ භාග්‍යවත්  ගෞතම බුද්ධෝත්පාද කාලයෙහි මගධ රට රජගහ නුවර එක්තරා  ධනවත් රන්කරුවෙකුගේ (කම්මල්කරුවෙකුගේ/කඹුරු ප්‍රධානියෙකුගේ) දියණිය වී උපන්නාය. ඇය සතු වූ අතිශය මනහර, නෙත් සිත් අදනා රූප සෝභාව නිසාම ඇයට "සුභා" යන නාමය තබන ලදී.

​වැඩිවියට පත් වූ සුභා කුමරිය දිනක්, තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා භික්ෂු සංඝයා පිරිවරාගෙන රජගහ නුවරට පිවිසෙන උදාර දර්ශනය දැක, සිතෙහි හටගත් අපරිමිත ශ්‍රද්ධා ප්‍රසාදයෙන් යුක්තව බුදුරදුන් වෙත එළඹුණාය. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද පද්මයන් වැඳ එකත්පසෙක හිඳගත්තාය.

​මහා කාරුණික වූ ශාස්තෘන් වහන්සේ ඇයගේ ඉන්ද්‍රියයන්ගේ (ශ්‍රද්ධා, වීර්ය, සති, සමාධි, ප්‍රඥා) මුහුකුරා යෑම දිවැසින් දැක, ඇයගේ අදහසට හා චරිතයට මැනවින් ගැළපෙන පරිදි, චතුරාර්ය සත්‍යය ගැබ් වූ අසිරිමත් ධර්ම දේශනාවක් වදාළ සේක. එම දහම් අසා පැහැදුණු සුභා කුමරිය, එසැනින්ම දහසක් නයින් (ක්‍රමයන්) හෙබි උත්තරීතර සෝවාන් ඵලයෙහි පිහිටියාය.

​සෝවාන් ඵලයට පත්වීමෙන් පසු ගිහිගෙයි ආදීනව ද, අසාරත්වය ද මැනවින් දුටු ඕ තොමෝ, සසුන්ගත වීමේ අදිටනින් මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී මෙහෙණින් වහන්සේ සමීපයට ගොස් උතුම් භික්ෂුණී ශාසනයෙහි පැවිදි වූවාය. අග්‍ර ශ්‍රාවිකා වූත් මහත් සෘද්ධිමත් වූත් උත්පලවණ්ණා තෙරණිය භාරයට පත් සුභා තෙරණිය  පැවිදිව, භික්ෂුණී ශීලය මැනවින් ආරක්ෂා කරමින්, මාර්ගයේ ඉහළ ඵලයන් (සකෘදගාමී, අනාගාමී, අරහත්) සාක්ෂාත් කරනු පිණිස අතිශය වීර්යයෙන් යුතුව භාවනාවෙහි නිරත වූවාය.ගුරු තෙරණින් වහන්සේගේ උපදෙස් ආදර ගෞරවයෙන් පිලිපැද්දාය.

​එහෙත්, ඇයගේ ගිහිකල නෑදෑයෝ කලින් කලට ඇය වෙත පැමිණ, ඇයව නැවත කාම ජීවිතයට ඇතුලත් කරනු පිණිස නොයෙකුත් උත්සාහයන් ගත්හ. ඔවුහු ඇයට අතිවිශාල ධනධාන්‍ය සම්පත් හා රන් රිදී ආදිය පෙන්වමින්, ගිහිගෙට හැරී ඒමට සිත පොළඹවන්නට තැත් කළහ.

​දිනක් තමා වෙත පැමිණි ඥාතීන්ගේ මෝහ අන්ධකාරය දුරු කරනු රිසියෙන්, සුභා තෙරණිය ගිහිගෙයි සහ කාමයන්ගේ දරුණු ආදීනවයන් පෙන්වා දෙමින් "දහරා අහං" (තරුණ වූ මම...) යනුවෙන් ආරම්භ වන උදාර ගාථා විසිහතරක් (24) දේශනා කළාය.

​ඇය වදාළ ගාථාවන්හි  සාරය මෙසේය, 

​පෙර පිරිසිදු ඇඳුමින් සැරසුණු බාලිකාවකව සිටි මම, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් යම් ධර්මයක් ඇසුවෙම්ද, එය මා අප්‍රමාදී කරවීමටත් සත්‍යය අවබෝධ කරවීමටත් හේතු විය. ඉන්පසු මම කාමයන් කෙරෙහි බෙහෙවින් කලකිරී, සිරුරෙහි ඇති බියකරු බව දැක අභිනිෂ්ක්‍රමණය කළෙමි.
​ සමූහයා, දැසි දස් කම්කරුවන් සහ මනාව වැඩුණු ගම්කෙත් වතු සහිත අනල්ප සැප සම්පත් අතහැර මම මහණ වීමි. රන් රිදී වැනි දෑ හැර ආපසු හැරී යාම කිසිසේත් නුසුදුසුය. රන් රිදී සත්‍යාවබෝධය හෝ සැනසීම පිණිස පවතින්නේ නැත. ඒවා ආර්ය ධනය නොවේ.

​ලෝභකම, ආශාව සහ මුළාව කෙලෙස් වඩන සුලුය, බොහෝ වෙහෙස ගෙන දේ. මෙහි ස්ථිර පැවැත්මක් නැත. කාමයන්හි ඇලුණු මෝඩ ජනයා කෝලාහල කරගනිති. වධබන්ධන, ශෝකය, වැළපීම හා විනාශය ළඟා කර දෙති.

​මගේ නෑයෙනි, සතුරන් මෙන් ඔබ මා කාමයන්හි කුමකට යොදවද්ද? රන් රිදීවලින් ආශ්‍රවයන් ක්ෂය කළ නොහැක. කාමයෝ සතුරෝය, වධකයෝය, ගිනිකඳක් මෙන් දුක් සහිතය. මා මුඩු හිස් ඇති, සඟළ සිවුරු පොරවන මෙහෙණක බව දැනගනුව.

​කාමය යනු සර්පයෙකුගේ හිස වැනිය. මෝඩයෝ එහි එරී ඉපදීම හා මරණයේ කෙළවරක් නොදකිති. කාමයෝ උමතු කරවන සුලුය, මාරයා විසින් අටවන ලද උගුලකි. එහි ආදීනව අනන්තය; මහ විෂකි, අල්ප ආස්වාද සහිතය.
​උපදින ව්‍යසන අවසන් කර නිවනෙහි ඇලී සිටින මම, නැවත කිසිදා සසරට නොයමි. මම සිහිල් සුවය (නිවන) පතා කාමයන් සමඟ සටන් කර, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයෙහිම ගමන් කරමි!
​මෙසේ ධර්මය කියා දී, ඥාතීන්ගේ සියලු බලාපොරොත්තු සිඳ බිඳ දමා  ඔවුන් හරවා යැවූ සුභා තෙරණිය, තවදුරටත් දැඩි විදසුන් වඩමින්, ඉන්ද්‍රියයන් පිරිසිදු කරමින් භාවනාව දියුණු කළාය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය නොබෝ කලකින්ම සිවුපිළිසිඹියාවන් සහිත උතුම් අරහත්භාවයට පත් වූවාය.

​සුභා තෙරණිය පැවිදි වී අටවන දිනයෙහිම උතුම් රහත්භාවය ලබාගෙන, එක්තරා වෘක්ෂ මූලයක (ගසක් මුල) පලසමවතට සමවැදී අකම්පිතව වැඩසිටියාය. ඇයගේ මෙම ආශ්චර්යවත් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව දුටු ලොව්තුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඇයව මහත්සේ පසසමින්  මේ උදාර ගාථා රත්නයන් තුන ශ්‍රී සම්බුදු වදනින් වදාළ සේක,

​ඉමං පස‍්සථ ධම‍්මට‍්ඨං, සුභං කම‍්මාරධීතරං;
අනෙජං උපසම‍්පජ‍්ජ, රුක‍්ඛමූලම‍්හි ඣායති.
(ධර්මයෙහි පිහිටියා වූ, කෙලෙස් සසල වීම් නැති උතුම් උපශමයට පැමිණ, රුක් මුලෙක ධ්‍යාන වඩන, කම්මල්කරුවෙකුගේ දියණිය වූ මේ සුභා දෙස බලන්න!)

​අජ‍්ජට‍්ඨමී පබ‍්බජිතා, සද‍්ධා සද‍්ධම‍්මසොභනා;
විනීතුප‍්පලවණ‍්ණාය, තෙවිජ‍්ජා මච‍්චුහායිනී.
(පැවිද්දෙන් අදට අටදිනක් පමණක් ගතවී ඇති, ශ්‍රද්ධා සම්පන්න වූ, සද්ධර්මයෙන් බැබළෙන්නා වූ, උත්පලවණ්ණා තෙරණියගෙන් මැනවින් හික්මුණු, මාරයා පරාජය කළ, ත්‍රිවිද්‍යාව ලබාගත්තා වූ භික්ෂුණියකි ඇය!)

​සායං භුජිස‍්සා අණණා, භික‍්ඛුනී භාවිතින්‍ද්‍රියා;
සබ‍්බයොගවිසංයුත‍්තා, කතකිච‍්චා අනාසවා.
(ඇය දැන් සසර බැඳීම්වලින් නිදහස්ය, ණයගැති නැත, මැනවින් දමනය කළ ඉඳුරන් ඇත. සියලු කෙලෙස් යෝගයන්ගෙන් වෙන්ව, කළ යුතු සියලු කෘත්‍යයන් නිම කළ, ආශ්‍රවයන්ගෙන් තොර උතුම් භික්ෂුණියකි!)

​භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මෙලෙස වෘක්ෂ මූලයක වැඩසිටි සුභා රහත් තෙරණියට ප්‍රශංසා කරනු ලැබීම, දෙදෙව් ලොවට අධිපති  වූ ශක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා තමාගේ දිවැසින් දුටුවේය.

​"තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පසසනු ලබන මේ උතුම් තෙරණිය දෙවියන් විසින් ද නමස්කාර කටයුතු වන්නීය" යි සිතූ සක්දෙවිඳු, එකෙණෙහිම තව්තිසා වැසි දිව්‍ය සමූහයා පිරිවරාගෙන, තමාගේ මහා සෘද්ධි බලයෙන් එතැනට ප්‍රාදුර්භූත විය. පින්වත් තෙරණින් වහන්සේ ඉදිරියේ පසඟ පිහිටුවා වැඳ, දොහොත් මුදුන් දී මෙසේ නමස්කාර කළේ, 

​"කඹුරු දියණිය වූ උතුම් සුභා රහත් මෙහෙණින් වහන්ස, ඔබට අපගේ උදාර නමස්කාරය වේවා!"
​සාදු! සාදු!! සාදු!!! ගිහිගෙයි සැප සම්පත් අලුයම ලූ කෙල පිඩක් සේ සලකා අතහැර, පැවිදි වී අටදිනකින් වීර්‍ය වඩා සියලු කෙලෙසුන් නසා රහත් වී, බුදුරදුන්ගේ ප්‍රශංසාවට හා දෙව් බඹුන්ගේ නමස්කාරයට පාත්‍ර වූ සුභා මහ රහත් තෙරණින් වහන්සේගේ මේ උදාර ජීවන පුවත ඇසීමෙන් ලබන කුසල් මහිමයෙන් සැමට නිවන් සුව අත්වේවා!

සුභා ථේරි ගාථා අපදානය ඇසුරින් සකස් කරන ලදී. 
 

#සුභා_තෙරණිය #SubhaTheri #buddhistNun #රහත්_තෙරණියන් #උත්තම_තෙරණි_වන්දනා #රහතන්_වහන්සේලා #තෙරණින්_වහන්සේලා #බුද්ධ_කාලයේ_භික්ෂුණින්

Comments

Popular posts from this blog

පහන් පූජාවෙන් නිවන් මග විවර කරගත් පඤ්චදීපා රහත් තෙරණිය

​මීට කල්ප ලක්ෂයකට පෙර ලොව පහළ වූ පියුමතුරා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයෙහි, ඇය හංසවතී නගරයෙහි කුසල් දහම් සොයා ඇවිදිනා සැදැහැති උපාසිකාවක වූවාය. ​දිනක්, දැඩි අන්ධකාරයෙන් පිරි අමාවක පොහෝ දිනෙක ඇය උතුම් බෝධීන් වහන්සේ අභියසට පැමිණියාය. නිසල රාත්‍රියේ, කළුවර මැද වැඩසිටි ඒ මහා බෝ රුක දුටු ඇයට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි අසදෘශ වූ, ප්‍රබල ශ්‍රද්ධාවක් උපන්නාය. ඇය ඒ බෝධි මූලයෙහි  එකත් පස්ව අසුන් ගත්තාය. ​ඇය දොහොත් මුදුන් දී වැඳ, අතිශය සොම්නස් සහගත සිතින් යුතුව මෙසේ සත්‍ය ක්‍රියාවක් කළාය, ​"ඉදින් මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අප්‍රමාණ ගුණ ඇති සේක් නම්, ලොව අසමසම වූ සාස්තෘන් වහන්සේ  වන සේක් නම්, මා කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන් මට පෙළහරක් දක්වන සේක්වා! මේ මහා බෝ වෘක්ෂය ආලෝකයෙන් බබළවන සේක්වා!" ​ඇයගේ ඒ නොසැලෙන ශ්‍රද්ධාවේ බලයෙන් සහ චිත්තවේගයේ පවිත්‍රත්වය නිසා, සිතූ සැණින්ම මුළු බෝධි වෘක්ෂයම දිව්‍යමය ආලෝකයකින් ඒකාලෝක විය. සතර දිශාවම බැබළෙමින්, මුළු බෝ රුකම රනින් නිම කළාක් මෙන් දිලිසෙන්නට විය. ​මෙම පෙර නොදුටූ විරූ ප්‍රාතිහාර්යයෙන් මහත් ප්‍රීතියට පත් ඇය, සත් අහොරෑයක් (දින හතක්) පුරා ඒ බෝධි මූලයෙහිම ධ්‍යාන...

විපස්සී බුදු රදුන්ට කැවුම් පුදා කල්ප අනූ එකක්ම සුගතිගාමී වූ රෝහිණි රහත් තෙරණිය

මෙයින් මහා කල්ප අනූඑකකට පෙර ලොව පහළ වූ, තිලෝගුරු විපස්සි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමයෙහි මේ පින්වත් උත්තමාවිය බන්ධුමතී නුවර එක්තරා කුලගෙයක උපත ලැබුවාය. සංසාරයේ බොහෝ පින්කම් කරමින් ආ ඕ තොමෝ, දිනක් බන්ධුමතී නගරයෙහි ශාන්ත ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් යුතුව, මහත් වූ බුද්ධ තේජසින් පිඬු පිණිස වඩිනා විපස්සි බුදුරජාණන් වහන්සේව දුටුවාය. ​දක්නන්ගේ නෙතට මෙන්ම සිතටද අමා නිවනක් ගෙන දුන් බුදුරජාණන් වහන්සේ දුටු සැණින් ඇගේ මුළු සිරුරම ප්‍රීතියෙන්, සොම්නසින් කිලිපොලා ගියේය. ඇය වහා දිව ගොස් මහත් වූ ශ්‍රද්ධාවෙන් තමා සන්තකයේ තිබූ කැවුම්, දානයක් ලෙස බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාත්‍රය පුරවා පූජා කළාය. පූජා කොට අතිශය ප්‍රීති ප්‍රමෝදයට පත්ව, උතුම් වූ පසඟ පිහිටුවා අසීමිත ශ්‍රද්ධවෙන්  බුදු සමිඳුන් අභියස වැඳ වැටුණාය. ​එක් දිනක්, එකම එක වතාවක් බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන පූජා කළ ඒ උතුම් කැවුම් දානයේ විපාකය කෙතරම් ආශ්චර්යවත්ද යත්, ​ඇය ඉන් පසු කිසිදු දිනක, එකදු ආත්මයක හෝ දුගතියකට (අපායකට) නොගියාය. ​සුගතිගාමී දෙව්ලොව උපත ලබා, තව්තිසා දිව්‍ය ලෝකයේ දේවරාජයන් තිස්හය දෙනෙකුගේ (36) ප්‍රධාන අගමෙහෙසිය වීමේ වාසනාව ලැබුවාය...

ඇතෙකුගේ පා අතර හිඳ රහත් වූ තිස්සනාග රහතන් වහන්සේ

ලක්දිව වැඩසිටි රහතන් වහන්සේලා - 7 ලංකාද්වීපයේ රුහුණු ජනපදයෙහි ‘කෙළෙඹිය’ නම් විහාරයක් පිහිටා තිබුණේය. ඒ විහාරයෙහි මහත් වු ශ්‍රද්ධා ඇති තිස්සනාග නම් මහා තෙරුන් වහන්සේනමක් ප්‍රධානව වසන සේක. උන්වහන්සේ එක් දිනක් අමර ලෙන වසන සිව්පිළිසිඹියා පත් තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ සමීපයට ගොස් පත්කඩය එළා වැඳ එකත්පස්ව වාඩිවුණ සේක. නේවාසික තෙරුන් වහන්සේලා ද පැමිණ මිහිරි වූ පිළිසඳර බස් කථා කොට එක් පැත්තකින් වාඩි වී උන් සේක. එවිට තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ අවවාද වශයෙන් කියනුයේ, “ඇවැත්නි, සැදැහැයෙන් මහණ වූ ඔබවහන්සේලා ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර සීලයෙන් යුක්තව ආචාර ගෝචර සම්පන්නව වාසය කළ යුතුයි. ඉන්ද්‍රිය සංවර සීලයෙන් යුතුව සිහිනුවණින් වාසය කළ යුතුයි. ආජීව පාරිශුද්ධ සීලය ආරක්ෂා කරගත යුතුයි. මිථ්‍යා ආජීවයෙන් දුරුව කෙලෙස් තවන වීර්යය නමැති සම්පත්තියෙන් වාසය කළ යුත්තේය. චීවර, පිණ්ඩපාත, සේනාසන, ගිලන්පස ආදී සිව්පසය නුවණින් යුතුව පරිභෝග කරමින් ප්‍රත්‍යය සංනිශ්‍රිත සීලයෙන් වාසය කළ යුතු වන්නේ ය. මෙසේ චතුපාරිශුද්ධ සීලයෙහි පිහිටා පිරිසිදු සිල් ඇතිව වාසය කරන භාවනානුයෝගයෙන් වීර්යය කරන්නාහට මාර්ග ඵල ලැබීම වහාම සිද්ධ වන්නේය. එබැවින් ප...