සුමේධා තෙරණිය යනු එක් ආත්මයකින් නිවන් දැකි තැනැත්තියක නොවේ. ඇය දීර්ඝ සංසාරයක් පුරා පෙර බුදුවරුන් උදෙසා අසිරිමත් පින්කම් සිදුකරමින්, විමුක්තිය පිණිස උපකාරී වන ප්රඥාව සහ කුසල් ශක්තිය (අධිකාරී බලය) රැස්කළ උත්තමාවියකි.
කෝණාගමන නම් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේදී ඇය එක්තරා කුලගෙයක උපත ලැබුවාය. එහිදී තමා හා සමාන අදහස් ඇති, ගුණවත් යෙහෙළියන් දෙදෙනෙකු (ධනඤ්ජානි සහ ඛෙමා) සමඟ එක්වී, ඇය තමන් සතු ධනය වැයකර මහා විහාරයක් (ආරාමයක්) කරවූවාය. එම ආරාමය බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්රමුඛ මහා සංඝරත්නය උදෙසා පූජා කරමින් මහත් වූ කුසල් සම්භාරයක් අත්පත් කරගත්තාය.
එම මහා පින්කමේ ආනිශංසයෙන් ඕ තොමෝ මරණින් පසු තව්තිසා දිව්ය ලෝකයෙහි උපන්නාය. එහි ආයුෂ කෙළවර වී, පිළිවෙළින් යාමය, තුසිතය, නිර්මාණරතිය, සහ පරනිර්මිත වසවර්තිය යන පඤ්චවිධ කාමලෝකයන්හි උපත ලබමින්, ඒ ඒ දිව්ය ලෝකයන්හි ඉපදුණු දිව්ය රාජයන්ගේ අගමෙහෙසිය බවට පත්වූවාය. සියක්දහස් වාරයක් ඇය දෙව්ලොව සහ මිනිස් ලොව උපදිමින් මහත් වූ සෘද්ධි බලයෙන් හා ඓශ්වර්යයෙන් යුක්ත වූවාය. සක්විති රජවරුන්ගේ "ස්ත්රී රත්නය" බවට පත්වීමට තරම් ඇය භාග්යවන්ත වූවාය.
කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමයෙහි ඇය බරණැස් නුවර කිකී කාසි රජුගේ දූවරුන් සත්දෙනාගේ (සමවයස් පිරිසගේ) සහායිකාවක වී උපන්නාය. එහිදී මහා සම්පත් ඇති සිටු දියණියක වූ ඇය, රත්නත්රය කෙරෙහි දැඩිව පැහැදී, ගිහිගෙයි වෙසෙමින්ම උතුම් බ්රහ්මචර්යාව (සිල් ව්රතයන්) රැක බුදු සසුනට බොහෝ උපස්ථාන කළාය.
මනාකොට කරන ලද ඒ පින්කමේ හේතුවෙන් මරණින් මතු චුතව තවුතිසාවේද, එයින් පසු තුසිතයටද එයින් නිර්මාණරතියටද එයින් පසු වසවර්ති පුරයේද උප්පත්තිය ලැබුවාය. මිනිස් භවයේ උපන් සෑම තැනකදීම රජ මෙහෙසියක වූවාය.
මෙම මහා භද්ර කල්පයෙහි, අප ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේදී ඇය මන්තාවතී නුවර කොඤ්ච නම් රජුගේ දියණිය වී "සුමෙධා" යන නමින් උපන්නාය.
සුමේධා කුමරිය උපතින්ම රැගෙන ආ පූර්ව කුසල් බලය නිසා, කුඩා කල සිටම පරිවාර කුමාරිකාවන් හා දැසි දැස්සවුන් සමග ගොස් භික්ෂුණීන් ඇසුරට පත්ව බණ ඇසීමට ප්රිය කළාය. ඇය ලෞකික සැප සම්පත් කෙරෙහි කිසිදු ඇලීමක් නොදැක්වූවාය.
ඇය වැඩිවියට පත් වූ කල, දෙමව්පියන් විසින් ඇයව වාරණවතී නුවර අණිකදත්ත රජුට පාවා දීමට තීරණය කළහ. එහෙත් සසුන කෙරෙහි පැහැදී සිටි සුමෙධා කුමරිය ගිහිගෙයි ඵලක් නැති බව පවසා විවාහය ප්රතික්ෂේප කළාය.
දෙමව්පියන් කෙතරම් බලපෑම් කළද ඇය තම අදහස වෙනස් නොකළාය. අවසානයේ ඇය තමාම කඩුවක් ගෙන තමාගේ කේශ කලාපය (කෙස් වැටිය) කපා දැමුවාය. එම කෙස් වැටිය දෙස බලමින් "අසුභ භාවනාව" (පිළිකුල් සහගත බව) ප්රගුණ කළ ඇය, ක්ෂණයකින් ප්රථම ධ්යානය උපදවා ගැනීමට සමත් වූවාය.
පිය රජු සහ මව් බිසව කෙතරම් ගතු කීවත් ගිහිගෙයි නොඇලුණු ඈ ස්ථීර අධිෂ්ඨානයක සිටියාය. එහිදී කුමරිය හා විවාහ ගිවිස සිටි අනිකදත්ත රජුද එතැනට පැමිණියහ.
තිදෙනාම ඉල්ලිම් කලත් ඇයගේ සිත පැවිද්ද කෙරෙහි නොසැලී පැවතින. එහිදී
"මේ අමාමහ නිවන බොහෝ දෙනා විසින් ලබාගෙන ඇත. නුවණින් මෙනෙහි කරන්නවුන්ට මෙය අදද ලබාගත හැකිය. ඒ සඳහා වෑයම් නොකරන්නවුන්ට ලබාගැනීම අපහසුය.
සංස්කාරයන් කෙරෙහි ඇල්මක් නොදක්වන්නා වූ සුමේධා කුමරිය අණිකදත්ත සනසමින් එසේ කීවාය. ඕ තම කපාගත් කෙස්වැටිය බිම හෙළුවාය.
අණිකදත්ත නැගිට ඇඳිලි බැඳගෙන විමෝක්ෂ සත්යය දක්නා වූ සුමේධා පැවිදිවීම සඳහා නිදහස් කරන්න යනුවෙන් පියාගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
ඉන්පසු ඔවුන්ගේ අනුමැතිය ඇතිව භික්ෂුණී ආරාමයකට ගොස් ඇය පැවිදි වූවාය.පැවිදි වී නොබෝ කලකින්ම, විදර්ශනා භාවනාව මැනවින් මුහුකුරා යාමෙන්, ඕ තොමෝ සිව්පිළිසිඹියාවන් (අර්ථ, ධර්ම, නිරුක්ති, පටිභාන) සහිතව උතුම් රහත්භාවයට පත්වූවාය.
රහත් වූ සුමෙධා තෙරණිය, තමා සෘද්ධි බලයෙන් දුටු තමාගේම පූර්ව ජන්ම වෘත්තාන්තය (අපදානය) සිහිපත් කරමින් මෙසේ උදාන වැකියෙන් ගාථා ප්රකාශ කළාය:
"මම කෝණාගමන බුදුන් දවස මගේ යෙහෙළියන් තිදෙනා සමඟ එක්ව බුදු පාමොක් මහා සංඝයාට අලංකාර විහාරයක් කරවා පූජා කළෙමි."
"එම පින්කම නිසා මම සිය දහස් වාරයක් දෙව්ලොව උපන්නෙමි. මිනිස් ලොව උපත ගැන කියනුම කුමකටද? දෙව්ලොව දී මෙන්ම මිනිස් ලොව දී ද මම මහා සෘද්ධිමත්ව, ප්රධාන මෙහෙසිය වෙමින් උපන්නෙමි."
"කාශ්යප බුදුන් දවස කිකී රජුගේ දූවරුන් සත්දෙනා සමඟ එකතුව ගිහිගෙයි වෙසෙමින්ම මම උතුම් ව්රතයන් පිරුවෙමි. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මම හැම තැනකදීම මහා සැප වින්දෙමි."
"එම පින්කම් සමුදායමයි මා නිවන කරා මෙහෙයවූ මුල් පදනම (මූලය) සහ පළමු එක්වීම (සමොධානය) වූයේ."
"අද වන විට මා විසින් සියලු කෙලෙස් දවා අළු කර ඇත. භව ගමන නිමා කර ඇත. බැඳීම්වලින් නිදහස් වූ ඇතින්නක මෙන් මම ආශ්රව රහිතව (රහත්ව) වෙසෙමි."
"මාගේ බුදුන් දැකීම සාර්ථක විය. මම ත්රිවිද්යාව (පූර්වේනිවාසනුස්සති ඥානය, චුතූපපාත ඥානය, ආසවක්ඛය ඥානය) ලැබුවෙමි. බුදුන්ගේ අනුශාසනාව සම්පූර්ණ කළෙමි."
"සිව් පිළිසිඹියාව ද, අටවන විමොක්ෂ සුවය ද, ෂඩ් අභිඥාවන් ද මම සාක්ෂාත් කළෙමි."
දෙව් මිනිස්සුන්ට පිංකෙතක් බඳු වූ සුමේධා රහත් තෙරණින් වහන්සේ ආයුසංස්කාරය කෙලවර පිරිනිවන් වැඩියාය. උතුම් නික්ලේශී ගුණ දැරූ බොහෝ දෙනාට හිතසුව පිණිස වූ ඒ අරහත් සුමේධා තෙරණින් වහන්සේට මගේ නමස්කාරය වේවා..! උන්වහන්සේ සැනසුන නිවනින් අපටද සැනසීම ලැබේවා.
#තෙරණින්_වහන්සේලා #උත්තම_තෙරණි_වන්දනා #බුද්ධ_කාලයේ_භික්ෂුණින් #බුදු_සසුන #trendingpost #සුමේධා_තෙරණිය #sumedatheri
Comments
Post a Comment